Alfabetyczny spis żydowskich miejsc historycznych w Warszawie:

A    B    C    D
G    J    K    L
M   N   O    P 
S
    T   W   
Z

 

J

ul. Jagielońska

ul. Jaktorowska

ul. Joselewicza

 


 

 

 

 

ul. Jagiellońska 28  
(Gmach Wychowawczy)
Na frontonie budynku zachował się napis: Gmach Wychowawczy Warszawskiej Gminy Starozakonnych im. Michała Bergsona. Budynek został wzniesiony w latach 1911-1914 wg projektu Henryka Stifelmana i Stanisława Weisa dzięki inicjatywie prezesa Gminy Żydowskiej Michała Bergsona (1831-1919), prawnuka Szmula Zbytkowera. W domu mieściły się: szkoła, ochronka i przytułek dla dzieci żydowskich. W 1940 r. wszyscy zostali przesiedleni do getta warszawskiego. Po wojnie mieściły się tu placówki Wojewódzkiego Komitetu Żydów w Polsce. Od 1953 r. w sali, która przed wojną była salą modlitewną, mieści się Teatr Lalek "Baj", a w innych pomieszczeniach przedszkole, przychodnia zdrowia i prywatne mieszkania.

 

 

1. Gmach Wychowawczy, 2. tablica pamiątkowa
ul. Jaktorowska 6  
(Dom Sierot Janusza Korczaka, ul. Krochmalna 92, Dom Dziecka) 
W latach 1911-1913 Towarzystwo "Pomoc dla Sierot" wybudowało na peryferiach miasta dwupiętrowy budynek, według projektu Henryka Stifelmana, dla sierot żydowskich. Od początków jego kierownikiem był wybitny pedagog, pisarz, lekarz, doktor Janusz Korczak (Henryk Goldszmit). Po utworzenia getta Dom Sierot został przesiedlony na ul. Chłodną 33, później na Śliską 9 (ob. teren pl. Defilad). Stąd 6 sierpnia 1942 r. dzieci wraz z opiekunami zostali wypędzeni na Umschlagplatz i wywiezieni do obozu zagłady w Treblince. Przed budynkiem w 1979 r. zostało ustawione popiersie Janusza Korczaka, dzieło znakomitego rzeźbiarza K. Dunikowskiego. Imieniem J. Korczaka upamiętniono uliczkę na Woli. Przed liceum im. Władysława IV, spadkobiercę gimnazjum, do którego chodził J. Korczak, ustawiono kamień pamiątkowy.

 

 

1. Janusz Korczak, 2. pomnik Janusza Korczaka
ul. Berka Joselewicza  
(ulica od ul. Lubelskiej do ul. Bliskiej)
4 listopada 1794 armia Suworowa zdobyła Pragę i rozpoczęła się rzeź ludności. W obronie Pragi brał udział oddział żydowski dowodzony przez Berka Joselewicza. Większość jego żołnierzy zginęła na szańcach wzniesionych na niedawno założonym cmentarzu żydowskim. Podanie głosi, że bogaty kupiec, bankier króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, przewodniczący gminy żydowskiej ogłosił, że za każdego odnalezionego poległego otrzyma od niego srebrnego rubla, a za przyniesienie rannego złotego dukata nie czyniąc różnicy między Żydem a Chrześcijaninem. W rocznicę rzezi Pragi odprawiano modły w praskich synagogach. Na tej małej uliczce zachowała się fabryka wyrobów metalowych Józefa Rosenthela, wzniesiona w 1904 r., a w 1919 r. przerobiona na garbarnię przez braci Lejzorowiczów.
Berek Joselewicz