Alfabetyczny spis żydowskich miejsc historycznych w Warszawie:

A    B    C    D
G    J    K    L
M   N   O    P 
S
    T   W   
Z

 

S

ul. Sienna

ul. Sierakowskiego

ul. Słomińskiego

al. Solidarności

ul. Stawki

ul. Szeroka

 


 

 

 

 

ul. Sienna 55 
16 listopada 1941 r. getto zostało zamknięte murami o wysokości 3,5 m. Mury często przebiegały między posesjami i wykorzystywały istniejące tam wewnętrzne mury oddzielające domy i podwórka. Na 307 ha uwięziono ok. 500 tys. Żydów. 20 listopada 1941 r. zmieniono granice i mury przesunięto na środek granicznych ulic. Po zakończeniu deportacji obszar getta ponownie zmniejszono i mury wzniesiono na ul. Leszno. Fragmenty murów getta ocalały między innymi na terenie domu przy ul. Siennej, a także na ul. Waliców, Krochmalnej, Żelaznej.

 

 

mur getta na ul. Siennej
ul. Sienna 60/Śliska 55  
(dawny Szpital Dziecięcy im. Bersonów i Baumanów, obecnie Dzieci Warszawy)
Szpital został zbudowany dla dzieci żydowskich w latach 1876-1878 z funduszy Majera Bersona i jego córki Pauliny Bauman. W przyszpitalnym laboratorium leczono dzieci bez różnicy wyznania. Przed I wojną światowa pracował w nim Janusz Korczak. Od 1930 r. był kierowany przez dr Braude-Hellerową. 
W getcie nadal służył dzieciom żydowskim do chwili likwidacji "małego" getta 10 sierpnia 1942 r. Wówczas dzieci i personel zostali przesiedleni do "dużego" getta, do budynku szkolnego na rogu Żelaznej i Leszno, który już od października 1941 r. był filią szpitala Bersonów i Baumanów, a stamtąd na Umschlagplatz. Anna Braude-Hellerowa zginęła w czasie powstania w getcie warszawskim. W odbudowanym budynku po wojnie mieściły się biura Centralnego Komitetu Żydów w Polsce. W 1952 r. gmach przejęło państwo, adaptując go na miejski dziecięcy szpital zakaźny. 
Szpital im. Dzieci Warszawy
W kwietniu 2000 r. odsłonięta została tablica upamiętniająca dr Annę Braude-Hellerową.

 

 

 

 

 

Leon Heller i Marek Edelman przy tablica pamiątkowej
ul. Sierakowskiego 7  
(Dom Akademicki obecnie hotel policyjny)

Dzięki inicjatywie "Auxilium Academicum Judaicum" i organizacjom społecznym wzniesiony został 1926 r. żydowski dom akademicki dla 300 studentów według projektu Henryka Stifelmana Oprócz pokoi mieszkalnych znajdowały się też sala odczytowa im. A. Einsteina, czytelnie, izba chorych. Wśród tu mieszkających studentów był Menachem Begin, ur. w Brześciu Lit., student prawa na Uniwersytecie Warszawskim, przyszły premier Izraela, laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Od 1928 r. dyrektorem akademika był znany historyk Ignacy Schiper.

 

 

ul. Sierakowskiego
ul. Z. Słomińskiego  
(Dworzec Warszawa-Gdańska)
Tablica wspominająca miejsce, skąd w 1968 r. po kampanii antysemickiej polskich władz państwowych wyjechało z Polski 20 tysięcy Żydów.

 

 

 

tablica pamiątkowa na Dworcu Gdańskim
al. Solidarności 115  
(dawna ul. Leszno 35 kino "Femina")
Mimo głodu i śmierci Żydzi warszawskiego getta starali się nie poddawać hitlerowskiemu terrorowi. W getcie odbywały się koncerty symfoniczne i przedstawienia teatralne. W przedwojennej sali kina "Femina" mieścił się teatr, w którym występowali znani przedwojenni aktorzy. W holu została umieszczona tablica: pamięci pomordowanych aktorów i muzyków warszawskiego getta. W 50. rocznicę utworzenia teatru i sali koncertowej "Femina". Fundacja Muzeum Umschlagplatz. 20 VI 1941-20 VI 1991

 

 

ul. Stawki 10  
(Umschlagplatz)
W miejscu, skąd od 22 lipca 1942 r. odchodziły transporty Żydów z getta warszawskiego do obozu zagłady w Treblice, został wzniesiony w 1988 r. pomnik autorstwa Hanny Szmalenberg i Władysława Klamerusa. Co dzień wysyłano 5-6 tys. osób. Jak głosi napis na pomniku: Tą drogą cierpienia i śmierci w latach 1940-1943 z utworzonego w Warszawie getta przeszło do hitlerowskich obozów zagłady ponad 300 000 Żydów . Na ścianie wykuto 448 imion od Abla do Żanny jako symbol ok. 450 tysięcy Żydów uwięzionych w getcie warszawskim. Na sąsiadującej z pomnikiem ścianie budynku wykuto w języku polskim, żydowskim i hebrajskim werset z Księgi Hioba 16:18 "Ziemio, nie kryj mojej krwi, iżby mój krzyk nie ustawał."

 

 

1. pomnik na Umschlagplatzu, 2. Umschlagplatz w czasie wojny
ul. Szeroka 31  
(synagoga) 
W rejonie ulic Szerokiej i Petersburskiej (ob. Jagiellońskiej i Kłopotowskiego) od końca XVIII wieku znajdowało się centrum gminy żydowskiej na Pradze. Tu mieściła się synagoga wzniesiona przez Szmula Zbytkowera (zm.1802). Obok, w 1807 r., Dom Modlitwy wystawił jego syn Ber Sonnenberg (zm. 1822). Na jego miejscu w 1836 r. została wzniesiona okrągła murowana synagoga, dzieło Józefa Lessla. W czasie okupacji mieściła się tu odwszalnia. Po wojnie, w 1961 r., istniejąca w dobrym stanie budowla została zburzona. Dziś w tym miejscu znajduje się plac zabaw dla przedszkola z sąsiedniego budynku.
Synagoga